Anasayfa / Kadın Hastalıkları / Polikistik Over Sendromu (PKOS) Nasıl Tedavi Edilir ?

Polikistik Over Sendromu (PKOS) Nasıl Tedavi Edilir ?

Polikistik Over Sendromu (PKOS) Nasıl Tedavi Edilir ?

PKOS’da elimizde bu kistleri( yumurtaları ) azaltacak ve bir daha oluşmasını engelleyecek yani kesin olarak tedavi yapacak mucizevi bir ilaç veya tedavi yöntemi maalesef yok. Bu durumun sizin saç renginiz, göz renginiz gibi kalıcı olduğunu bilmeniz gerekmektedir.

PKOS, doğuştan yumurtalıkların içindeki antral follikül-yumurta sayısının normalden çok daha fazla olmasıyla karakterize bir hastalıktır; dolayısıyla yumurtalığın fazla salgıladığı Androgen ve Östrogen seviyeleri  ile ilgili şikayetler olduğundan, kalıcı – kesin bir tedavisi yoktur.

Yaş ilerledikçe yumurtalıkların içindeki yumurta sayısı doğal olarak  azaldığı için şikayetler kendiliğinden azalacaktır ve hem ovulasyon (yumurtlama) hem de adet düzeni normale dönecektir. Beraberinde artan hormon seviyelerine bağlı oluşan şikayetlerde gerileyecektir.

Ancak bu düzelme kişiden kişiye farklı olmakla birlikte genelde 35 yaş sonrasında gerçekleşir. O döneme kadar hastanın şikayetlerini , yüksek hormon seviyelerine bağlı oluşan durumları tedavi ediyoruz. Verdiğimiz  ilaçlar yumurta sayısını azaltmadıkları için etkileri geçicidir. Tedavi bırakıldığı zaman yeniden belirtiler başlayabilir. Dolayısıyla  zaman zaman bu tedavilerin tekrarlanması gerekebilir.

  1. Adet Düzensizlikleri
    a. Doğum kontrol hapları: Günümüzde PKOS’a bağlı ortaya çıkan adet düzensizliklerinde ilk seçenek budur. Doğum kontrol hapları yumurtalıkların normal çalışmasını taklit ederek, normal adet döngüsünde salgılanan Östrogen ve Progesteron hormonlarını ağızdan vererek adet döngüsünü düzenler. Ek olarak doğum kontrol hapları, rahimin iç tabakasının kalınlaşmasını engeller ( Endometriyal Hiperplazi) ve yumurtalık kanserine ve kistlerine karşı koruyucudur. Yumurtalıklardan salgılanan Androgen Hormonunun miktarını azaltacakları için sivilce ve tüylenmeyi tedavi ederler. Günümüzde kullanılan düük dozlu doğum kontrol hapları kilo almanıza yol açmaz, aksine vermenizi kolaylaştırabilir. Burada dikkat edilecek nokta doğum kontrol haplarının içindeki progesteronun kendisinin de Androgen benzeri etkiler gösterebilmesidir. Dolayısyla her hap PKOS tedavisi için uygun değildir, içerdiği Progesteron Hormonunun Anti-Androgenik özelliği olan doğum kontrol hapları tercih edilmelidir.
    b. Progesteron Hormonu : Tek başına progesteron içeren ilaçlarda PKOS’a bağlı adet düzensizliklerinde etkili olabilirler. Bu ilaç yalnızca uzun süre adet kanaması olmayan hastalarda kanamayı başlatabilir. Bu ilacın etki gösterebilmesi için vücutta belli miktarda Östrogen salgılanmış ve rahim iç zarını kalınlaştırmış olmalıdır. Yeterince Östrogen salgısı olmayan durumlarda bu ilaç tek başına adet düzenini sağlayamaz.
  1. Androjen Fazlalığı
    a. Tüylenme ve Sivilcelerin Tedavisi: PKOS hastalarında tüylenme sivilce yumurtalıkların aşırı salgıladığı Androgen hormonu ve cildin bu hormona aşırı cevap vermesi, aşırı hassasiyet göstermesi nedeniyle oluşur. Bu durumu tedavi edebilmek için aşağıdaki ilaçlar tek başına veya birkaçı bir arada kullanılabilirler.

    I. Spironolakton
    II. Cyproterone Acetate
    III. Finasteride
    IV. Anti-Androgenic Doğum Kontrol Hapları

    b.Dermatolojik Tedaviler:
    Mevcut tüylerin tedavisi için tercih edilirler.

    I. Epilasyon
    II. Elektrolisis
    III. Lazer Tedavisi
    IV. Vaniqa( Eflornithine) krem 
  2. İnfertilite-Kısırlık Tedavisi
    PKOS, yumurtlamayı engelleyerek kısırlığa yol açabilmektedir. Dolayısıyla PKOS’a bağlı gelişen kısırlığı tedavi edebilmek için yumurtlamayı uyaran ilaçlar kullanılır. Bu ilaç tedavisine ek olarak kilo verilmesi şarttır. Tek başına kilo verilmesi bile hastaların %25 kadarında kendiliğinden yumurtlamayı başlatır. Eğer çiftlerde yumurtlama dışında kısırlık yapan bir neden yoksa bu ilaç tedavileri ile yumurtlama sağlanıp, doğal yoldan ilişki ile gebeliğin oluşması beklenir. Ek olarak yardımcı üreme yöntemleri yani  Aşılama veya Tüp bebek tedavisi yapılması gerekmez. Bu tedaviye rağmen 6 aylık bir dönemde gebe kalamayan hastalarda alternatif yardımcı üreme  tedavi yöntemlerine ihtiyaç olabilir.
    a. Klomifen Sitrat: PKOS hastalarında kullanılan ilk tercih ilaçtır; ağızdan kullanılır.Hastaların %75’inde bu ilaç ovulasyonu sağlayabilir. Bu tedaviye dirençli olgularda alternatif ilaçlara geçilmesi gerekir.
    b. FSH/LH Hormonu içeren iğneler: Tek başına FSH hormonu içeren Gonal-F, ve-veya FSH/LH hormonlarını birlikte içeren Humegon/Merional gibi ilaçlar belli dozlarda verilerek yumurtlama sağlanır.
  3. İnsülin Direnci ve Obesite
    1. Metformin: İnsülin duyarlılığını arttıran bir ilaçtır. Genel olarak insülinin dokularda etkili olmasını sağlar ve metabolizmayı düzeltir.
    2. Kilo Verme: Vücut ağırlığının %10’u kadar kilo vermek tek başına hem androgen seviyelerini düşürür hem de yumurtlamanın başlamasını sağlayabilir. Bu amaçla mutlaka diyetisyen desteği almak ve diyetin yanında mutlaka egzersiz eklenmesi gereklidir. PKOS hastalarında metabolizma kilo vermeye çok dirençlidir, bu direnci kırabilmek için düşük karbonhidrat tüketimi şarttır. Tek başına diyetin başarılı olma şansı düşük olduğundan yanına mutlaka günlük yaşam alışkanlıklarını değiştirilmesi ve düzenli egzersiz eklenmesi önerilmektedir. Bazı hastalarda diyetin yanında Metforminin birlikte kullanımı daha kolay kilo verilmesini sağlayabilir.
  1. Cerrahi Tedavi:
    PKOS hastalığında yumurtalık içerisindeki aşırı artmış antral folliküllerin cerrahi olarak azaltılması mümkündür. Medikal tedavinin günümüzdeki kadar gelişmediği dönemlerde yumurtalığın bir kısmının ameliyatla çıkartılması ile yapılmaktaydı ( Wedge Rezeksiyon). Günümüzde  yumurtalığın bir kısmının çıkartılması ameliyatı terkedilmiştir, onun yerine elektrocerrahi kullanılarak her iki yumurtalığın içindeki folliküllerin yakılması ve bu sayede hormon üretiminin azaltılmasını hedeflenmektedir. Bu ameliyat tıp literatüründe Laparoskopik Drilling olarak bilinmektedir. Yalnızca seçilmiş vakalarda önerilen bir tedavi yöntemidir, her kadın için uygun değildir. Erken menapoz oluşabilmesi, karın içinde yumurtalıkların  diğer organlar ile özellikle barsaklar ve tüpler ile yapışması  ve buna bağlı ağrıların oluşabilmesi gibi ciddi yan etkileri vardır. Standart tedavi yöntemi olarak uygulanmamaktadır.

About cemayhan

Check Also

Menapozda hormon almalı mıyım? Zararlı mı?

Menapozda hormon almalı mıyım? Zararlı mı? Yaygın inanışın aksine hormonlar sizin dostunuzdur, düşmanınız değildir. Hormon …

Bir cevap yazın